علت پيدايش نوروز

گفته اند در اين روز خداوند افلاک را پس از آنکه مدتيساکن بود به گردش در آورد و ستارگان را متوقف گردانيد ، عالم سفلي را در اين روز آفريد و کيومرث در اين روز به شاهي رسيد و خلق در اين روز آفريده شد و اين روز مهرگان تعيين کننده زمان هستند چنان که آفتاب ، فلک را تعيين مي کند . عبدالصمد بن علي از جد خود ابن عباس نقل مي کند : « در نوروز جامي نقره اي که پر از حلوا بود براي پيغمبر هديه آوردند و آن حضرت پرسيدند که اين چيست ؟ گفتند : امروز روز نوروز است ، عيد بزرگ ايرانيان ، فرمود : آري در اين روز بود که خداوند ، عسکره را زنده کرد که عسکره هزاران مردمي بودند که از ترس مرگ ، ترک ديار کرده و سر به بيابان نهادند و خداوند به آنان گفت ، بميريد و مردند ، سپس آنان را زنده کرد و ابر ها را امر فرمود که به آنان ببارد » از اين رو در اين روز پاشيدن آب رسم شده است .

ابو ريحان بيروني مي گويد : « . . . برخي از حشويه – دسته اي از علما که به جاي دلايل منطقي و عقلي به دلايل ظاهر متوسل مي شوند – مي گويند که چون سليمان بن داوود انگشتر خود را گم کرد سلطنت از دست او بيرون رفت ، پس از چهل روز انگشتر خود را باز يافت و پادشاهي و فرماندهي به او برگشت و مرغان گرد او جمع شدند . ايرانيان گفتند نوروز آمد ، يعني روز تازه بيامد ، سليمان باد را امر کرد که او را حمل کند و پرستويي به او گفت : ايپدشاه مرا آشيانه اي است که چند تخم در آن است . از آن سو تر برو که آشيان مرا در هم نشکني . پس سليمان راه خود را کج کرد و چون از تخت فرود آمد پرستو با منقار خويش قدري آب آورد و بر سليمان پاشيد و يک ران ملخ نيزهديه آورد . از اينجا است که مردم در نوروز به يکديگر آب مي پاشند و پيش کشي و عيدي به نزد هم مي فرستند .